Wiedza golfowa

Formaty turniejowe w golfie: medal, stableford, louisiana i inne formuły

5 min czytania

Trzy sposoby liczenia tej samej rundy: liczyć uderzenia, liczyć punkty albo liczyć wygrane dołki. Wiedza, jaką formułę stosuje turniej, w którym się startuje, zmienia sposób gry, a czasem decyzję o podniesieniu piłki.

Kalendarz włoskiego klubu jest pełen skrótów i angielskich nazw: stableford, medal, louisiana a due, 4 palle 2 giocatori. Za każdą formułą kryje się inny sposób liczenia tej samej rundy, a znajomość go przed tee dołka 1 oszczędza niespodzianek. Poniżej najpopularniejsze formuły, opisane na podstawie Zasad Golfa R&A oraz słownika Federgolf.

Gra na uderzenia (medal): wygrywa ten, kto uderzy najmniej razy

To formuła najbardziej klasyczna. Według Zasady 3 R&A w stroke play wygrywa ten, kto ukończy rundę lub rundy z najmniejszą łączną liczbą uderzeń, wliczając kary. Federgolf określa ją jako najtrudniejszą i najbardziej wciągającą, ponieważ aż do ostatniego dołka można zaprzepaścić wszystko, co wcześniej wyszło dobrze. W turnieju z handicapem porównuje się wyniki netto, czyli liczbę uderzeń, od której odjęto przewagę wynikającą z handicapu; w klasyfikacji brutto ocenia się rundę bez odliczeń. W turniejach klubowych, jak pisze Federgolf, zazwyczaj nagradza się trzech najlepszych w wynikach netto w każdej kategorii oraz najlepszego w klasyfikacji brutto open.

Stableford: liczy się punkty, nie uderzenia

W stablefordzie każdy dołek porównuje się z wynikiem odniesienia, zwykle z par (Zasada 21 R&A). Par daje 2 punkty, jedno uderzenie ponad par 1, dwa lub więcej ponad par 0; birdie daje 3, eagle 4. Kto nie ukończy dołka, otrzymuje zero. Wygrywa ten, kto zdobędzie najwięcej punktów.

Wynik na dołku Punkty
Dwa lub więcej uderzeń ponad par 0
Jedno uderzenie ponad par (bogey) 1
Par 2
Jedno uderzenie pod par (birdie) 3
Dwa pod par (eagle) 4

W praktyce klubowej stosuje się wynik netto: Federgolf podaje przykład gracza z handicapem 18, który na każdym dołku dostaje jedno uderzenie przewagi. Zaleta stablefordu polega na tym, że katastrofalny dołek kosztuje najwyżej punkt, który można było zdobyć; jest to również rozgrywka szybsza, zauważa Federgolf, bo liczba uderzeń, które można wykonać na dołku, jest ograniczona. Dlatego wiele kalendarzy go preferuje; podczas Royal Golf Challenge w Royal Hotel Sanremo, 24 i 25 października 2026 roku, turniej rozgrywany jest indywidualnie w formule stableford na 36 dołków, z możliwością zagrania tylko jednej rundy.

Maximum score i par/bogey

Dwie kolejne formuły przewidziane w Zasadzie 21. W maximum score wynik na każdym dołku jest ograniczony do maksimum ustalonego przez komitet, na przykład podwójnego par lub podwójnego bogey netto: po osiągnięciu limitu można podnieść piłkę. W par/bogey gra się jak w match play przeciwko polu: dołek wygrywa się, jeśli pokona się wynik odniesienia, remisuje, jeśli się go wyrówna, a przegrywa, jeśli się go przekroczy, i liczy się saldo wygranych i przegranych dołków.

Match play: liczą się dołki

W match play (grze na dołki) rywalizuje się z jednym przeciwnikiem i liczy się to, kto wygra więcej dołków, a nie łączna liczba uderzeń. Dołek wygrywa ten, kto ukończy go mniejszą liczbą uderzeń; partia kończy się, gdy jeden z graczy ma przewagę większą niż liczba pozostałych dołków, a wynik zapisuje się jako «3 i 2», jeśli prowadzi się trzema dołkami przy dwóch do rozegrania (słownik Federgolf). Jeśli partia kończy się remisem, według Zasady 3 gra toczy się dalej dołek po dołku. Dormie jest ten, kto prowadzi tyloma dołkami, ile zostało do rozegrania: w najgorszym razie może doprowadzić do remisu.

Formuły dla par: foursome, greensome i four-ball

  • Foursome. Dwaj partnerzy grają jedną piłką, uderzając na przemian (Zasada 22). Na przemian wykonuje się także uderzenie startowe z kolejnych dołków, a drużyna wybiera, kto zaczyna, chyba że regulamin turnieju stanowi inaczej.
  • Greensome. Obaj gracze wykonują uderzenie startowe, wybiera się lepsze, a potem gra się dalej na przemian (słownik Federgolf).
  • Four-ball (czyli «4 palle 2 giocatori»). Każdy gra własną piłką, a dla pary liczy się lepszy wynik na dołku (Zasada 23). Jeśli dołek ukończy tylko jeden partner, liczy się jego wynik; w match play, jeśli nie ukończy go żaden, para przegrywa dołek.

Louisiana, scramble i shotgun

Louisiana jest według Federgolf turniejem drużynowym, w którym każde uderzenie wykonuje się z miejsca najlepszego poprzedniego uderzenia członka drużyny; po angielsku to scramble. Texas scramble dodaje obowiązek wykorzystania minimalnej liczby uderzeń startowych każdego z graczy, według opisu England Golf. Są to formuły spoza Zasad R&A: reguły ustala komitet turnieju, dlatego należy zapoznać się z regulaminem danego turnieju. Shotgun natomiast nie jest formułą punktacji, lecz startu: wszyscy uczestnicy startują jednocześnie z różnych dołków (słownik Federgolf).

Jak wyglądają w kalendarzach na 2026 rok

Break Point Golf Club w Pergine Valsugana zaplanował na 2026 rok piętnaście turniejów w różnych formułach: indywidualnej, louisiana, skills i 6-6-6. Villa Condulmer w Mogliano Veneto podaje w kalendarzu na październik 2026 roku turniej indywidualny, «4 palle 2 giocatori» oraz Pro-Am Renzo Trentin w formule louisiana pięcioosobowej. Golf Club Saluzzo zapowiada na 27 września 2026 roku louisianę par w formule shotgun ze startem o 10:30. Podczas Moonlight Cup w Puntaldia trzech najlepszych w wynikach netto w każdej kategorii porannego stablefordu na 9 dołków rozgrywa wieczorem dołki 1, 8 i 9 w louisianie czteroosobowej.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest różnica między stroke play a stablefordem?+

W stroke play sumuje się wszystkie uderzenia i wygrywa ten, kto ma ich najmniej. W stablefordzie przyznaje się punkty dołek po dołku względem par (2 za par, 1 za bogey, 0 za więcej) i wygrywa ten, kto zdobędzie ich najwięcej.

Czym jest louisiana w golfie?+

Według Federgolf to turniej drużynowy, w którym każde uderzenie wykonuje się z miejsca najlepszego poprzedniego uderzenia kolegi z drużyny; po angielsku nazywa się scramble. Dokładny regulamin ustala każdy turniej.

Czy w turnieju można podnieść piłkę?+

Zależy od formuły. W stablefordzie kto nie ukończy dołka, otrzymuje za niego zero punktów, a w maximum score można przerwać grę po osiągnięciu limitu ustalonego przez komitet.

Co oznacza «4 palle 2 giocatori»?+

To four-ball: każdy gra własną piłką, a dla pary liczy się lepszy wynik na dołku.

Co znaczy «3 i 2» w match play?+

Że gracz prowadzi trzema dołkami, gdy do rozegrania zostały dwa, a więc partię ma już wygraną.

Jaka jest różnica między netto a brutto?+

Brutto to wynik bez korekt; netto to wynik, od którego odjęto przewagę wynikającą z handicapu.

Wspomniane w tym artykule

Więcej z działu Wiedza golfowa